Exchange Server 2019 Mailbox Database Hatası Çözümü

Microsoft Exchange yöneten sistem uzmanlarının karşılaştığı en kritik sorunlardan biri
exchange mailbox database hatası problemidir.
Özellikle Exchange Server 2019 ortamlarında görülen
Mailbox Database Temporarily Unavailable hatası,
OWA ve mailbox erişimini tamamen durdurabilir.

Problem Belirtileri

Exchange ortamında aşağıdaki belirtileri görüyorsanız büyük ihtimalle mailbox database problemi yaşıyorsunuz:

• OWA açılmaz veya hata verir
• Outlook bağlantısı kopar
• Kullanıcı mailbox erişemez
• Exchange servisleri çalışıyor görünür
• Database mount edilemez
• Event Viewer’da Store veya ESE hataları oluşur

OWA hata detaylarında genellikle şu mesajlar bulunur:

Microsoft.Exchange.Data.Storage.MailboxOfflineException
Microsoft.Mapi.MapiExceptionMdbOffline
The mailbox database is temporarily unavailable
Cannot open mailbox Microsoft System Attendant

Sorunun Gerçek Sebebi

Çoğu admin ilk olarak kullanıcı hesabını veya Exchange servislerini kontrol eder. Ancak bu hata genellikle
kullanıcıdan kaynaklanmaz. Asıl sebep:

👉 Exchange Mailbox Database mount durumda değildir.

Kontrol etmek için Exchange Management Shell’de şu komutu çalıştırın:

Get-MailboxDatabase -Status

Örnek çıktı:

Name                Mounted
Mailbox Database1   True
Mailbox Database2   True
Mailbox Database3   False

Mounted = False olan database Exchange tarafından kullanılamaz.

OWA Neden Çalışmaz?

Exchange’in düzgün çalışabilmesi için bazı sistem mailbox’ları zorunludur:

• Microsoft System Attendant
• Arbitration Mailbox
• Migration Mailbox

Database mount değilse Exchange bu mailbox’ları açamaz ve OWA çalışmaz. Bu yüzden bu hata çoğu zaman
OWA tarafında “temporarily unavailable” şeklinde görünür.

Database Neden Mount Olmaz?

En yaygın sebep: Dirty Shutdown durumudur. Bu, database’in düzgün kapanmadığını gösterir.

Genellikle şu durumlar sonrası oluşur:

• Ani sunucu restartı / elektrik kesintisi
• Storage I/O gecikmesi
• Backup snapshot kesintisi
• Disk doluluğu
• Exchange servis crash’i

Database Durumu Nasıl Kontrol Edilir?

Database header bilgisi şu komutla incelenir:

eseutil /mh "D:\DBASE\Mailbox Database\Mailbox Database.edb"

Çıktıda kritik satır:

State: Dirty Shutdown

Dirty Shutdown Ne Anlama Gelir?

Exchange transaction log mantığıyla çalışır. Database kapanmadan önce yapılan işlemler log dosyalarında tutulur.
Sistem beklenmedik şekilde kapanırsa işlemler yarım kalır, database tutarsız olur ve Exchange güvenlik nedeniyle
database’i açmaz. Bu bir bozulma olmak zorunda değildir; çoğu zaman sadece eksik işlemler tamamlanmamıştır.

Çözüm: Soft Recovery (Log Replay)

İyi haber: veri kaybı olmadan düzeltilebilir. Soft recovery işlemi transaction log’ları database’e uygular.

Adım 1 — Database ve Log Yolunu Öğren

Get-MailboxDatabase "Mailbox Database" | fl EdbFilePath,LogFolderPath

Adım 2 — Soft Recovery Başlat

eseutil /r E00 /l "D:\TLOG\Mailbox Database" /d "D:\DBASE\Mailbox Database"

Parametreler:

• /r → recovery modu
• /l → log klasörü
• /d → database klasörü

Başarılı sonuç:

Operation completed successfully

Adım 3 — Database Durumunu Tekrar Kontrol Et

eseutil /mh "D:\DBASE\Mailbox Database\Mailbox Database.edb"

Artık şu görülmelidir:

State: Clean Shutdown

Adım 4 — Database’i Mount Et

Mount-Database "Mailbox Database"

İşlem Sonrası Beklenen Sonuç

Recovery tamamlandıktan sonra:

• ✅ OWA tekrar açılır
• ✅ Mailbox erişimi geri gelir
• ✅ Exchange servisleri normale döner
• ✅ System Attendant hatası kaybolur

Recovery Sonrası Yapılması Gereken Kontroller

Disk Sağlığı Kontrolü

chkdsk D: /scan

Event Viewer Kontrolü

İncelenmesi gereken log kaynakları:

• MSExchangeIS
• ESE
• Disk
• NTFS

Antivirus Exclusion (Çok Önemli)

Şu klasörler antivirus taramasından hariç tutulmalıdır:

• Database klasörü
• Transaction log klasörü

Realtime tarama database kilitlenmesine ve mount problemlerine sebep olabilir.

Sorunun Tekrar Yaşanmaması İçin Öneriler

• Exchange-aware backup kullanın
• Disk doluluk alarmı oluşturun
• Storage latency izleyin
• Ani restartlardan kaçının
• RAID ve disk sağlık durumunu düzenli kontrol edin

Exchange database problemlerinin büyük kısmı storage kaynaklıdır.

Hızlı Özet

Faydalı Kaynaklar

Microsoft Eseutil dokümantasyonu:
https://learn.microsoft.com/exchange/client-developer/ese/eseutil

(Internal link örneği) Yedekleme senaryosu rehberi:
https://teknokafe.com/proxmoxta-harici-disk-ile-backup-alma/

Sonuç

İlk bakışta kritik görünen exchange mailbox database hatası, çoğu zaman veri kaybı olmadan çözülebilen bir durumdur.
Önemli olan database repair işlemine geçmeden önce soft recovery uygulanmasıdır. Doğru analiz ile Exchange ortamı birkaç komutla
tekrar çalışır hale getirilebilir.